12.13.2017

                        Nhân ngãi
                                         Truyện ngắn Hoàng Thanh Hương
Tháng cô hồn, ai cũng e ngại, ai cũng kiêng cữ. Dậu nghe mẹ dạy hồi còn bé xí rằng tháng 7 âm lịch “ai còn mẹ thì đừng làm mẹ khóc/ đừng làm buồn lên mắt mẹ nghe không?”. Dậu nghe thế, hiểu sơ sơ nghĩa là phải thương mẹ nhiều, không được làm mẹ buồn, mẹ khóc thế mới là con cái hiếu thảo. Dậu nghe người già kể rằng hàng năm cứ tháng 7 âm lịch Diêm Vương mở cửa địa ngục cho các linh hồn ma quỷ về trần gian hưởng lộc bố thí, cúng dường của người trần từ ngày 2 đến 14. Ai có người thân đã mất, tháng này sắm sanh cúng lễ chu đáo để báo đáp tình nghĩa. Hương linh lang thang không ai thờ cúng thì các gia chủ đều sắm cho mâm lễ ngoài sân mời đến hâm hưởng mà thỏa mãn, không quấy phá gia chủ... Rồi mẹ dặn Dậu phải kiêng tắm khuya, kiêng phơi quần áo ngoài trời đêm, kiêng đi chơi khuya, kiêng nói to gọi nhau í ới trong đêm vắng, kiêng khua chén khua đũa chập tối, mờ sáng... thôi thì bao nhiêu là kiêng cữ trong tháng cô hồn để tránh ma tà xâm phạm đến nhà cửa, bản thân. Ở đời Dậu chả sợ ma, cũng chả biết ma dạng hình gì, phim ảnh chiếu tùm lum mỗi nước mỗi kiểu ma quỷ, dữ hiền, ghê rợn có hết nhưng đấy chỉ là tưởng tưởng của mấy vị nhà văn, nhà đạo diễn, quay phim còn ma thật Dậu chả gặp bao giờ, dầu cũng từng mong. Dậu chả sợ ma. Dậu sợ người, họ là ma đầu đen. Những kẻ trước mặt Dậu vừa miệng mồm ngọt nhạt như kem như kẹo đấy, Dậu vừa đi khuất lưng, vừa vắng họp là cong môi tâu hớt, phê bình văng vãi. Nên Dậu thích vắng họp, để tìm ra kẻ đối đầu với mình. Miều sẽ nói lại không sót dấu phẩy nào những lời vài kẻ phê bình vùi dập Dậu nơi những cuộc họp dài lê thê chán như con gián với những mặt người quanh quẩn, buồn tẻ. Ma đầu đen đáng sợ gấp tỉ lần ma tưởng tượng.
Dậu nhớ chồng, tháng 7 âm lịch hàng năm nàng làm mâm cúng thịnh soạn, mua áo quần vàng tiền ghi tên đầy đủ đốt gửi anh. Đời Dậu chỉ mong giấc mơ mỗi đêm được gặp anh. Tháng 7 âm lịch 4 năm nay nàng đợi nhưng anh dường như đã uống canh Mạnh Bà rồi, anh đã quên Dậu, quên hết chuyện trần gian với nàng, đã sang kiếp rồi. Nghĩ đến đó, nước mắt nàng lã chã. Không biết tại sao nàng nhớ anh nhiều đến thế, càng cố quên, càng muốn quên để bắt đầu cuộc sống mới mà không quên được. Người ta bảo chết trẻ thiêng ma, anh chẳng thấy thiêng, anh phiêu dạt cõi nào mà nàng cầu cạnh thầy bà cô cậu bốn phương anh vẫn bặt vô âm tín. Mẹ chồng nàng bảo thôi hết duyên nợ rồi con xả tang mà đi bước nữa. Dậu không nói không rằng. Mẹ chồng ngày nào cũng một câu đó. Dậu ngày nào cũng một biểu cảm đó. Hai cánh cửa phòng ra mở vào đóng cùng những tiếng thở dài. Căn nhà từ ngày anh mất đêm nào cũng tiếng kinh cầu siêu thu sẵn trong đĩa, nhấn play là phát êm êm, mẹ và nàng hai góc chiếu ngồi như đá dưới ban thờ ngày nào cũng hoa tươi quả mới, nhang khói tỏa bay là là. Đứa em chồng bảo: Chị hết tang anh rồi thì đi bước nữa, trẻ thế ở không người ta lại đổ tiếng ác cho nhà này. Nàng trừng mắt nhìn em chồng, nó cúp mắt, đi vội ra sân. Mẹ đẻ nàng ngày nào cũng gọi điện thúc giục: Thu xếp đồ đạc về với mẹ và các em! Nàng vâng nhẹ như gió thoảng. Tất cả những người mẹ trên đời đều yêu thương con cái của mình vô điều kiện, còn người ngoài phải có điều kiện mới thương mình. Nàng nhớ chuyện quả táo. Một quả táo chín thơm, người cầm nó, cắt đôi, chia cho bạn một nửa, kẻ đó là bạn của bạn. Người cắn một miếng rồi đưa cho bạn là người đang yêu bạn. Người không ăn miếng nào đưa hết cho bạn đó là cha mẹ bạn. Anh vừa là bạn vừa là người yêu vừa là cha mẹ. Mất anh nàng như đám lục bình trôi dạt lênh đênh. Ở ngoài đời, người ta ham hố đua chen, giành giật lu bù, sống giữa họ nàng thấy u buồn. Ở nhà, Dậu được mẹ chồng yêu thương, chia sẻ kinh kệ, buông bỏ ham hố, nàng thấy nhẹ nhõm. Mẹ nàng ngày nào cũng nói một câu rồi nhìn lên di ảnh Nam. Một ngày, Dậu bảo mẹ chồng: Con đi thì đi mà con thương mẹ! Chúng nó chẳng đứa nào muốn ở cùng mẹ! Mẹ bảo nàng cứ đi đi! Mẹ ở một mình, mẹ đợi ngày về với bố. Chắc cũng nhanh thôi. Anh mất, mẹ như xác không hồn, mẹ mắc chứng quên. Có hôm, nàng vừa dừng xe trước cửa mẹ ào ra: Sao về muộn thế? Thằng Nam nấu sẵn cơm canh ngồi đợi cả giờ rồi, mẹ đói quá mà cũng phải đợi! Vô nhanh, chứ nó lại nhăn cho mà coi!... Rồi thì đang xem ti vi mẹ đứng phắt lên, quát om: Nam ơi mày ra bấm kênh khác cho mẹ, kênh này xem dở quá... Mấy bận thế nàng phát hoảng. Bác sĩ bảo bà bị chấn động tâm lý, mắc bệnh trầm cảm, bệnh quên và nhiều bệnh khó chữa của tuổi già. Người già như chuối chín cây, được ngày nào hay ngày đó thôi. Dậu nghe thế lòng dạ rối bời. Dậu nhìn di ảnh chồng, nước mắt thi nhau lã chã.
Thằng Bắc, con Tây chẳng đứa nào muốn ở chung với mẹ. Bận trước đi làm về ngang cửa phòng con Tây nghe tiếng thằng chồng nó lầu bầu: Mẹ dạo này ngơ ngẩn, ăn rồi nói chưa ăn, đi nhà vệ sinh xong để nguyên bồn, không nhấn nút xả bẩn kinh, anh dọn phát ớn. Hay nhà mình dọn ra ở riêng cho nhẹ! Con vợ rít lên: Ông vô duyên, đất đai nhà cửa cả mớ vầy, dọn ra riêng để vợ chồng lão Bắc ăn trọn à. Dại. À! con mụ Dậu xong nợ với ông Nam rồi sao không dọn về nhà mẹ đẻ cho rồi, chiếm nguyên cái phòng to đùng, ở thế ở nữa cũng hổng có cái gì từ nhà này đâu, mẹ vui mẹ hứa thế thôi chớ đừng tưởng bở, danh phận gì nữa mà cứ ở lì ra thế không biết... Dậu gõ cộc cộc cộc chõ mồm vào gằn giọng: Cô chú an tâm, tôi chả đào bới gì nhà này đâu mà lo hoắng lên thế, vợ chú Bắc nó nghe được lại vạ mồm.
Vợ Bắc ghê gớm nhất nhà. Con gái đầu lòng nhà buôn trái cây lớn nhất khu chợ Bùng Binh này. Nhà nó giàu nứt đố đổ tường. Nhà nó keo nhất vùng. Nó là gái đảm, chuyện chợ búa nấu nướng cúng giỗ lễ tế nhà nó, nhà chồng mình tay nó làm bằng mấy chị em họ hàng góp tay. Miệng nói, tay làm, chân đi, cứ sang sảng rậm rịch như đàn ông. Nó mồm năm miệng mười, nhìn vào cái gì cũng thấy có thể kiếm ra tiền, nó đã làm là phải có lời ít lời nhiều chứ không bao giờ lỗ một cắc. Nó bảo: Chị Cả xong chuyện cũ rồi, tút tát lại xinh tươi kiếm thằng đại gia cho đời nó tươi. Dậu có đứa em gái xinh đẹp cá tính, nó thích sống độc thân, một cuộc cà phê mấy chị em bàn về hạnh phúc của người phụ nữ. Nó nói một tràng 30 phút về hạnh phúc đàn bà. Dậu nghe kiên nhẫn. Ngẫm cũng đúng dăm bảy phần. Hạnh phúc là sự tự rèn luyện mình, vượt qua khó khăn trong cuộc sống bằng chính sức lực mình, tự do về tư duy, độc lập về tài chánh và được bạn đời, bạn tình tôn trọng... Việc trông chờ dựa dẫm vào ai đó là một sai lầm nghiêm trọng khi kiếm tìm hạnh phúc. Em gái nàng quan niệm khác em dâu nàng về đàn ông và hạnh phúc. Nàng là một đàn bà độc lập. Nàng mê đàn ông ga lăng, nói một lời như đinh đóng cột. Nàng ghét những gã miệng trơn bóng, hứa hươu hứa vượn.
Em chồng nàng nóng tính nhất nhà. Mẹ chồng Dậu hãi nó một phép. Nó thương mẹ chồng. Nó bảo mẹ cứ ngồi im đó con hầu, không phải ngại bố con thằng nào. Mẹ lúc nhớ lúc quên, nhiều khi mẹ nhìn nàng ra nó, nhìn nó ra nàng. Chuyện nọ dọ chuyện kia, tâm sự thủ thì không trúng đối tượng. Nó và nàng nhiều phen ngớ ra rồi cười lộn ruột cả buổi, riết rồi quen, riết thêm thương mẹ chồng. Bà bảo Dậu: Mày đẻ cho mẹ đứa cháu nội, giai/gái gì cũng được, nhơn nhỡn ra mãi thế mẹ buồn lắm, đi ra đường chị em người ta cứ nói to nói nhỏ khoe cháu khoe chắt. Con cái nhà con Tây là cháu chắt nhà người ta chớ mình vơ vào làm sao được. Nàng tủm tỉm: Mẹ ơi con đẻ với ma à? Bà bảo với ma cũng cố mà đẻ đi! Rồi cười sặc sặc. Có bận kia, bà lại thù thì với em dâu: Ơ thế mầy cứ ở lại với mẹ thật à, đi mà lấy đứa nào đi cho nó đỡ buồn, tuổi xuân có thì có lứa, mẹ đã có vợ chồng thằng Bắc lo rồi, đi đi con! Em dâu gào lên: Ối giời ơi mẹ ơi là mẹ, là con vợ thằng Bắc đây, không phải chị Cả đâu mà cứ suốt ngày đuổi như đuổi tà thế. Để con mua cho mẹ hộp sữa canxi mẹ dùng cho khỏe, rõ là thương là tội. Lá vàng khóc lá xanh tội đời lắm ông Nam ơi là ông Nam, ông là tội to lắm, vợ trẻ mẹ già vứt lại đời bi ai thế này đây, giời cao đất dày ơi! Em dâu học hành hết lớp 7, ở nhà buôn bán mà nó nói chuyện vần vè, ca dao tục ngữ ứng vận vào câu cú đối thoại nghe hay ho ra trò. Cái mồm quang quác thế nhưng việc nhà một tay nó lo lắng, thiếu nó chuyện nhà cứ ì ạch như cái xe trật xích. Thằng Bắc sợ vợ như cọp, mẹ chồng sợ nó, nàng cũng sợ nó. Nó giận chuyện gì cứ nói đôm đốp vào mặt, chẳng kể nhà không có ai hay có cả trăm người. Nhiều khi nàng hãi nói chuyện với nó, né né cho yên thân. Nhưng nó thương nàng. Trước cửa phòng nàng thi thoảng có vài gói quà nhỏ của nó treo tặng với tờ giấy ghi ngệch ngoạc: Chị thích thì dùng, không hợp trả lại, em cho người khác, kẻo phí. Nàng phì cười. Em dâu như nó hay ho hơn tám vạn chín ngàn thứ em dâu nhà hàng xóm. Cử nhân, thạc sĩ, cán bộ công chức ban ngành đoàn thể gì gì đó mà nói xấu mẹ chồng như hát hay, gây gổ cãi cọ với chị em nhà chồng như quân thù. Đời ngắn tày gang, ganh đua thua/được chi cho cực thân, cực não. Em dâu nhà nàng quả là thứ hiếm hoi trong thiên hạ trong cái thời @. Ai bảo ít học là văn hóa không cao, tâm tốt thì cái việc làm mới tốt đẹp, Phật dạy thế!
Quán phở ven đường có từ hai tháng nay, gã chủ quán thấp mập, áo vàng, đồng hồ vàng, cổ đeo dây chuyền vàng, mặt đẹp trai như người mẫu Bình Minh, nếu cao 1m8 gã đã không bán phở góc đường này từ hai tháng nay. Gã làm thoăn thoắt, thuần thục, mắt cười, miệng cười đon đả, miệng gã không ngớt: Người đẹp ăn phở nhé, hủ tiếu hay mì quảng, ít mỡ hay không mỡ, rau nhúng qua nước sôi hay để tươi giòn... mỗi câu hỏi là một danh từ người đẹp êm tai khiến Dậu buồn cười. Gã vừa làm vừa ngân nga “ Em ơi, tình chỉ đẹp khi tiền đang nở/ Em ơi, đời mất vui khi tiền đã hết rồi”. Nàng nghe nhiu nhíu mày. Thiên hạ lồng lộn lên vì tiền. Vì tiền người ta chà đạp, triệt hạ nhau. Vì tiền bạn bè thành thù. Cả tuần nay ăn uống qua loa, công ty mới, đồng nghiệp mới, những dòm ngó, soi mói mới khiến nàng thấy mình sai sai khi lựa chọn nơi làm mới. Nhưng tính nàng mãnh liệt. Nàng tự nhủ sẽ đi qua hết những thử thách, nghi kị bon chen để tồn tại. Nàng luôn có cách làm mình vui, kể cả khi số phận và người đời xô đạp nàng trầy trụa. Người đàn bà mãnh hổ trong nàng lâu rồi đã quên cách dựa vào một đàn ông để vui. Người đàn ông của nàng đã chết khi vừa dạy nàng chớm biết cách yêu đời. Gã bán phở hỏi nàng sao đêm nào cũng ăn phở, không chán à? Nàng không cần trả lời gã, cắm mặt vào tô phở lềnh bềnh vớt, nuốt, húp, nuốt. Lần nào nàng ăn xong, gã đều mau miệng: Chào người đẹp nhé, mai ghé nhé! Nàng chả đẹp. Nhưng nghe gọi thế hoài cũng thích. Đàn bà ai chả thích đẹp. Đàn bà xấu không được tặng quà. Đàn bà đẹp là bà chúa. Một nụ cười là đổi đời. Một nghiêng ngửa là đổi đời. Nàng chả đẹp. Nàng cũng chả xấu như Chung Vô Diệm. Nàng đủ để anh mê tít và vì nàng mà cưng chiều thương yêu như một bà chúa. Dậu bơ vơ như giun dế giữa cuộc sống nhạt như nước luộc khoai 4 năm nay. Không phải sống mà là tồn tại. Ngày nào nàng cũng nghĩ đến anh. Đêm nào nàng cũng mơ anh. Những giấc mơ lộn xộn, mỏi mệt rã rời. Nàng đi khỏi nhà anh, nàng đến một nơi ở mới, chọn một công việc mới. Không quá cách xa nhà mẹ chồng. Không quá gần để gặp mặt nhau giữa những đường qua lối lại, nơi công cộng. Dậu học cách mấy cô nàng Hàn Quốc thể hiện trong những phim dài tập có nội dung mẹ chồng nàng dâu thương yêu nhau, ghét nhau. Nàng đọc đâu đó trên facebook “Một cái bếp không nên có hai người đàn bà. Nếu có, người đàn bà trẻ nên biết nhịn nhường cái bếp sẽ gọn gàng, cơm canh sẽ ngon ngọt”. Ông bà dạy cấm có sai: Lời nói đâu mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau. Đời nàng may mắn có mẹ chồng tốt, có chồng tốt nhưng số nàng không phải số hưởng. Thế mới biết không phải niềm vui nào là mãi mãi.
Mẹ chồng gọi điện hỏi: Con và thằng Nam đi công tác lâu thế? Mai về à? Mai có vô ăn với mẹ hông? Từ “hông” kéo dài nghe thương thương. Mẹ là dân Bắc di cư mấy chục năm, dân buôn bán chợ phố nên âm giọng lai nửa Nam nửa Bắc nghe duyên lắm. Nước mắt Dậu lại cứ thế rơi. Nàng chẳng ghé nổi quán phở ven đường mà ăn. Nàng lên cơn sốt. Gã bán phở cho người mang đến tận phòng nàng bì phở bò tái viên nóng hổi, không tính tiền ship giá vẫn 20k. Nàng không nuốt nổi. Chẳng biết tự bao giờ nàng và gã bán phở hay trò chuyện, toàn chuyện tào lao không cuối không đầu, chuyện chồng nàng tai nạn qua đời, chuyện con bạn nọ hơi thân thân nói xấu nàng số sát phu, nói nàng xui xẻo, chảnh chọe, chuột sa chĩnh nếp... Nàng kể với gã con đó là hồ ly  tinh, có chồng mà còn ngoại tình hai, ba gã, mấy gã đó cho nó tiền mua xe máy, điện thoại, vòng vàng. Mấy bà vợ già rình rập hoài mà chưa bắt trúng. Mấy cha này vừa giỏi che giấu vừa già mồm nên mấy mẹ vợ già bó tay chấm com, đành ấm ức ghen tuông vu vơ. Nàng nhớ mấy lần bị nó phỉnh đi làm bình phong cho nó nhậu nhẹt, hú hí với trai mà thấy có tội to với chồng nó, lại còn hào hiệp gọi điện cho chồng nó để gã chồng an tâm, tin tưởng. Nàng thấy mình tội lỗi. Đàn bà đã không xấu xa thì thôi, xấu xa rồi thì hơn thú vật. Cũng tại nàng cứ tin đắm đuối lời nó chê trách gã chồng gia trưởng, vũ phu, tồi tệ cùng tận. Tin quá mà tội nghiệp mà bênh che cho nó làm đủ chuyện mèo mả gà đồng. Đến khi nó thấy nàng nguy hiểm vì một trong số mấy gã nhân tình già của nó ngắm nghía nàng mấy cuộc đi chung thì nó quay sang “cắn” nàng. Thế là tan một tình bạn hơi thân thân. Nàng đâu ngạc nhiên. Nhưng nàng vẫn tin nó chừa nàng ra, vì nàng là ân nhân của nó. Gã bán phở bảo nàng chỉ con xấu xa đó để gã cho nó một trận bẽ mặt. Nàng ngăn phắt: Vô duyên, bỏ đi, bận lòng chi chuyện cáo chồn tào lao, có bao việc tốt đẹp để làm kìa ông. Nàng xưng hô với gã ông tui, do bằng tuổi, do cũng hơi thân thân. Nàng ít bạn gái thân. Nàng thích thân bạn trai hơn. Bạn trai không nhiều chuyện, không nhỏ bụng như bạn gái. Hồi mới biết nhau thấy gã gọi em ngọt sớt, xưng anh ngọt sớt Dậu cũng ừa ừa. Quen, chơi, thân mới biết bằng tuổi, nàng đổi cái rẹc. Gã bảo nàng đúng là thứ đàn bà bướng bỉnh.
Gã từng ở tù. Gã vào trại 4 tháng, vợ gã theo người ta vô Phú Yên làm ăn, có con với người ta. Gã bảo mừng cho vợ đã tìm được chỗ nương tựa. Hồi gặp nhau cà phê nó cứ ôm gã khóc. Nước mắt đàn bà mặn như muối. Gã sợ nước mắt đàn bà, sợ hơn máu. Gã bảo đời gã làm trâu chó cũng chịu miễn vợ con hạnh phúc. Gã đâm chết người ta trong cơn đánh trả cuồng điên một mình với 5 tên say lên cơn dâm để cứu vợ bị sàm sỡ trong một đêm mưa lất phất. Khi tỉnh lại, thấy vợ ngồi khóc gào thảm thiết, bên cạnh một thằng mặt non choẹt mắt trợn ngược, công an, dân phố lớp trong lớp ngoài xôn xao, la ó. Vợ không việc làm, gã đi tù, nó cần tiền ăn, tiền son phấn áo quần, nó theo thằng lái xe chở mì làm vợ. Nó ấm thân. Gã nhận tin, chỉ cười nhếch mép. Đàn bà đã không mất nết thì thôi. Mất nết rồi thì cột nó vô chân giường nó vẫn hỏng. Gã bảo gã biết trước ngày này rồi. Buông nhẹ tênh. Gã ra tù trước hạn vì chấp hành án tốt. Trong tù gã quen mấy thằng phạm trọng tội nhưng tụi bạn gã là những đứa nghĩa tình. Đời và người xô đẩy dữ dội mà buộc phải ác. Ai chẳng muốn làm người lương thiện. Gã cứ toàn nói chuyện con vợ bỏ gã theo trai, mấy gã bạn phạm nhân hồi ở tù cho nàng nghe. Nàng nói toàn chuyện buồn/vui công ty, mẹ chồng, chồng cũ, đứa bạn xấu, sếp tốt sếp dở với gã. Những câu chuyện tào lao, không đầu không cuối song làm nàng thấy nhẹ người. Lâu nay nàng không có bạn. Giờ có gã.
Ngày gã và Dậu làm mâm cơm mời hai họ và bà con xóm giềng chứng kiến hai người về một nhà.  Người khen kẻ bĩu môi. Ả chủ nhà trọ bình dân đâu xóm la lên: Ối, thạc sĩ thạc sẽo hẳn hoi, tưởng lấy ai, hóa ra lấy thằng mãn tù về. Nàng nghe mà muốn rút lưỡi ả vứt cho Milo nhai. Thêm mụ kia trong công ty to nhỏ với mấy anh ả đồng nghiệp phòng C, K, L: Con nhỏ thạc sĩ này khác người, lấy hàng dữ à nhen. Gò má cao, mắt xếch thế kia không biết thằng chồng có thọ không? Nàng nghe Miều nói lại không sót dấu phẩy. Nàng không mời ai trong công ty hôm lễ cưới của gã và nàng. Không ai cả. Nàng không muốn thấy những thơn thớt nói cười được giấu che giả tạo sau môi son mắt phấn sành điệu. Sau tuần trăng mật, nàng gọi mụ kia đến phòng họp. Cửa đóng sập. Nàng nói chuyện theo cách của nàng, kiểu của vợ gã bán phở hè phố như chồng nàng dạy. Từ đó trở về sau và sau sau nữa, mụ đồng nghiệp nhìn thấy nàng là né né. Mắt mụ luôn cụp xuống mỗi lần nàng nhìn hay hỏi bất cứ điều gì. Gã từng bảo nàng: Em không phải dạng vừa đâu. Nàng bảo: Lành với bụt ai lành với ma. Sống một lần thôi, sống cho thẳng thớm. Gã bảo: Bây giờ gã tin trên đời này có thần linh, có Phật. Gã theo nàng ngày rằm mồng 1 tụng niệm cho Nam, ăn chay, làm việc thiện để mong Nam phù hộ cho gã và nàng rổ rá cạp lại mãi mãi. Gã bảo đời gã trúng số độc đắc. Thế mới biết, chẳng có nỗi buồn đau nào là mãi mãi!
Nàng về họp gia đình chồng cũ, mẹ chồng bảo phải có mặt con Dậu. Nàng về. Ngồi chỗ nào cũng thấy lúng túng. Ngôi nhà rất quen thuộc, tháng về đôi bận thăm mẹ chồng, ngồi với bà nói chuyện cũ/mới mà hôm nay thấy mình vô duyên. Mẹ chồng vẫn nhớ nhớ quên quên. Bà có một bà bạn luật sư tên Lâm. Bà Lâm đang ngồi kia cười nói oang oang với em dâu. Nó vừa gọt xoài vừa nói oang oang chuyện buôn bán trái cây ngoài chợ Bùng Binh, nó chửi bọn buôn trái cây bẩn, thuốc ngâm, thuốc ủ, thuốc bôi lan tràn nhiễm độc người mua, nó bảo chưa bao giờ thấy người Việt ác với nhau vì tiền như lúc này. Trái cây, rau củ quả, bánh, sữa, gạo, mắm... cái gì cũng giàu hóa chất, con đường ra nghĩa địa từ miệng nhanh  hơn bao giờ hết. Ai cũng gật gù tán thưởng và tỏ vẻ âu lo. Mẹ chồng ngồi nhìn nàng âu yếm, bà bảo: Có cháu đi cho mẹ kịp bồng. Nàng dạ nhẹ như gió thoảng. Em dâu đã sẩy ba lần, ba lần nó ra nhà nàng khóc oang oang rồi chạy về chợ, lại ngày qua ngày quần quật bán buôn. Con Tây đẻ hai đứa con gái, gia đình nhà chồng nó suốt ngày mát mẻ bóng gió vô phước vô hậu, sau này chết không ai ôm di ảnh, không ai cúng giỗ. Con Tây lộn ruột không cho con về nhà nội chơi. Ông bà nhớ cháu lại phải bắt taxi sang thăm. Con Tây được dịp mát mẻ, bóng gió: Bố mẹ bảo anh Đức kiếm vợ nhỏ mà đẻ đứa cháu trai, con trứng thối hết rồi, bó tay. Nhanh nhanh còn kịp kẻo sau này anh ấy bia rượu riết rồi ươn hết người, chả có nổi đứa cháu chống gậy đâu bố mẹ à! Ông bà nội từ đó không sang nhà sui gia lần nào nữa. Vợ chồng con Tây ba bữa, dăm bữa lại đánh chửi nhau như chó với mèo. Những khi ấy, bà nội nằm trong buồng, mở ti vi hát oang oang. Những lúc ấy, em dâu đang quần quật bưng bê hàng, đăm đăm đếm tiền dưới chợ, thằng Bắc đi nhậu với bạn bè. Những lúc ấy, Dậu bên gã chồng bán phở đẹp trai cơ bắp cuồn cuộn, chạy bàn tới lui mỏi nhừ hai cẳng... Cuộc sống quá nhiều vui buồn lộn xộn. Với nàng cuộc sống đơn giản như tô phở chồng múc cho cuối giờ chiều, khi vừa tan sở, mệt bã bời và đói hoa mắt. Tô phở làm ấm ruột, hồng hào da dẻ, tay chân căng giãn, đủ sức chạy bàn đến 9 - 10 giờ mỗi đêm và thu dọn quán xá về nhà ôm nhau ngủ trước 12 giờ mỗi khuya. Và anh luôn khép lại ngày bằng câu: Tất cả để lại đấy, mai anh lo!... Cuộc họp trôi qua, mẹ chồng quyết định chia tài sản cho các con, bà muốn ở với nàng, với vợ chồng thằng Nam con Dậu. Nàng lại khóc như mưa. Ôi mẹ chồng, 6 năm rồi bao thay đổi, đổi thay. Mẹ chồng vẫn nghĩ Nam còn sống, vẫn nghĩ nàng và Nam đang bên nhau. Mẹ bảo mai mẹ dọn quần áo đồ đạc ra nhà chị cả Dậu, tụi bay tự lo lấy nhau. Không ai nói tiếng nào. Em dâu bảo chiều mẹ đi, chẳng được mấy nỗi nữa. Bà lẫn lắm rồi! Bà cho chị 800 triệu, tụi em thống nhất, bác Lâm làm di chúc cho mẹ đầy đủ lắm, chị xứng đáng. Vợ chồng em ở căn nhà này, đất bên phường Tây Sơn mẹ cho cô Tây, tiền tiết kiệm lâu nay của mẹ đấy, mẹ cho chị. Bà ở với chị tụi em cũng yên tâm lo làm ăn. Bà mất, nhà ta lo cho bà nằm bên ông và anh Nam mồ mả đẹp đẽ. Cả nhà ai ý kiến gì giơ tay? Im phắc. Tiếng đồng hồ tạch tạc. Bác Lâm bảo thế là xong xuôi tốt đẹp. Cái Dậu về nói với chồng chuyện là vậy để chú ấy hiểu mà thương lấy mẹ chồng cũ. Nàng cười trong nước mắt. Nước mắt của đứa con gái lấy chồng xa quê, được mẹ chồng bày vẽ từng chút  từ chuyện nấu cá, kho dưa, bóp gỏi đến chuyện báo đáp hiếu hỉ nội ngoại xóm giềng, được mẹ bóp gió xoa dầu cho ngày trở giời nhức mỏi, được mẹ chườm đá cho khi dính cơn sốt giữa chiều, được bà che chắn mỗi khi chồng ghen tuông hờn dỗi, được nhớ nhớ quên quên cùng mẹ ngày anh tai nạn qua đời... Còn bây giờ, anh và nàng sẽ bán phở mỗi chiều đến khuya quán nhỏ đầu đường lối vào hẻm nhà nàng. Quán thuê giá 2tr/tháng. Nàng và mẹ chồng sẽ phụ bưng bê dọn dẹp. Chiều nào cũng như chiều nào. Ngày nắng cũng như ngày mưa.
Ngày vợ chồng Dậu khai trương quán phở đường Nguyễn Tuân, hoa chúc mừng hai hàng đặt từ sân vào đến cửa rực rỡ thơm ngát. Mẹ chồng mặc áo dài nhung tím, ngồi thong thả nhận lời chào, chúc mừng của bạn bè gần xa đến chung vui với vợ chồng nàng. Bà luôn miệng cười nói vui lắm, vui quá. Quán giờ đã có 4 nhân viên phục vụ trẻ đẹp, nhanh thoăn thoắt nhưng cứ cuối giờ chiều khách đến ăn đã quen với hình ảnh bà cụ áo bà ba nhung tím, xanh, nâu, trắng bưng rau, bưng chanh ớt cho khách rồi vỗ vỗ vào lưng dặn dò rưng rưng: Ăn no rồi đi về cẩn thận đấy nhé con! Khách cũng quen bóng cô chủ tóc búi cao, hay cười him him mắt chạy ra chạy vô rối rít bưng bê, lau chùi, thu tiền và cúi đầu cảm ơn khách rối rít. Khách địa phương gọi quán phở cô Ba him, khách du lịch gọi đúng tên quán: Nhớ.
Gia Lai, 22/10/2017        
 H.T.H


                                                                                                                                                                                                      



Hoa nở muộn                                                                              Hoàng Thanh Hương
Mờ sáng, cả xóm bị khua dậy bởi tiếng la oang oảng của mụ Ng, thường thì mụ la lớn mấy xóm giềng cũng chả buồn quan tâm nữa. Nhà ấy đánh nhau như cơm bữa. Những ngày đầu, nửa đêm gà gáy xóm còn người này người kia lao sang can gián, che chắn. Sau riết quen tuồng ai cũng phát ớn. Xóm giềng mặc kệ nhà Ng chí chóe. Mụ ấy chanh chua, nói dối như cuội, đánh bạc, cá độ, ăn nhậu bê tha, chồng mụ chán ngấy, con cái chán ngấy, cãi đánh tối ngày... lại đâu vào đấy.
Mụ Ng vẫn la oang oảng. Chồng gác nguyên cái chân to trũi lên đùi tôi, cằn nhằn cẳn nhẳn. Đêm qua anh trực ca đến 1h hơn mới về đến cửa. Tôi nhổm dậy với áo choàng định đi. Anh kéo xuống thơm thơm, vỗ vỗ. Tiếng trẻ con oe oe. Tôi bật dậy. Anh bật dậy. Tiếng mụ Ng ru ru nựng nựng. Hai đứa lao xuống giường, lao ra cổng. Sáng nay thành phố sương mù. Lạnh bám vào da gai gai, dờn dợn khi chân vừa chạm mặt đường. T, M, L, G, K cũng đang tiến về nhà mụ Ng. Mụ đứng trước cổng nhà, tay bế bọc khăn hồng hồng, người đung đưa theo nhịp ru. Đứa bé oe oe. Xóm đến gần nửa. Đàn ông quần đùi áo cộc, tóc bù xù, mắt kèm nhèm. Đàn bà váy ngủ dài ngắn, màu mè, tóc bù xù, mắt kèm nhèm. Mụ Ng chìa đứa bé cho từng người thấy mặt. Ôi cái mặt thiên thần! Một bé gái, da đỏ, môi đỏ, hớp hớp khóc đòi bú. Chồng mụ Ng chỉ cái giỏ dưới đất. Tôi sà xuống. Tôi bới tìm bức thư nào đó, kiểu những kẻ bỏ con hay làm. Nhưng không có gì ngoài mớ tã, bỉm, giấy, sữa thơm thơm mùi nước xả vải comfort Thái Lan. Sáng nay trời sương mù. Lâu lắm rồi thành phố mới có sương mù. Đồi trọc, núi trọc. Cứ ngỡ sẽ chẳng bao giờ còn thấy sương mù về như hồi con còn thiếu nữ. Hồi ngây thơ chụp ảnh áo dài trắng với sương mù trên đường Lê Lợi, Nguyễn Du. Chồng mụ Ng hối hả giục mọi người vào nhà. Sau tiếng sập cửa, hơi rét bị nhốt lại bên ngoài. Căn nhà lao xao tiếng hỏi, tiếng thì thầm. Tôi pha sữa. Con bé mút chùm chụp, má tóp lại vì mút. Nó như nở ra sau mỗi ngụm sữa tuôn vào dạ dày. Con bé được truyền tay đến từng người đàn bà của xóm. Ai cũng nựng nựng, xuýt xoa. Ôi cái mặt thiên thần! Tôi đổ hết đồ đạc trong cái giỏ ra giường. Tôi vẫn muốn tìm bức thư. Chẳng có gì. Tôi khẳng định đứa bỏ con chắc trẻ lắm. Cả xóm gật gật. Đặt tên nó là gì? Ai sẽ nhận nuôi nó? Chút nữa sẽ lên báo phường sự việc này... căn phòng lao xao bao câu hỏi, câu trả lời, câu chửi, câu cảm thán thương xót... Nhà T muốn ôm nó về nuôi. Nhà M đặt tên nó là Mai Sương. Ý là nó đến xóm trong một buổi sáng đầy sương. Cả xóm gật gù. Nhà thơ K bảo đặt tên là Hữu Nhân. Ý là mong muốn nó sau này lớn lên có “nhân nghĩa”. Cả xóm gật gù. M bảo con gái tên thùy mị, ít thanh trắc cho đời nó sung sướng, Hữu Nhân hợp với con trai hơn. Cả xóm gật gù đặt tên con bé là Mai Sương cho thùy mị, cho đời nó sau này sung sướng. Bây giờ tụi trẻ lấy nhau, đặt tên con theo nghĩa đen nghĩa bóng đủ kiểu, vào google tìm, tra nghĩa tra ý thật kỹ càng rồi mới ra phường làm giấy khai sinh. Tụi trẻ chủ động, ông bà nội/ngoại chả được đặt tên cho cháu như cái thời tôi nhỏ tí. Bây giờ nào là Châu Anh, Hoàng Vương, Cát Tường, Trí Dũng, Gia An, Đại Trí... Tôi cười thầm, hồi cuối thập kỉ 70 thế kỉ XX ông nội tôi đặt tên đứa cháu gái đầu tiên là Thanh Hương thì tiến bộ lắm. Mẹ tôi giải thích rằng “Thanh” là Thanh Sơn quê mẹ, “Hương” là Hương Nộn quê cha, ghép thế để ghi ơn nơi quê hương cha mẹ. Bố tôi giải thích tên tôi còn nghĩa là mùi hương kỳ diệu. Con gái tên ấy sẽ sung sướng một đời... Xóm lại nhao nhao. Thế tên ở nhà là gì? M bảo: Gọi nó là Sầu riêng đi. Tên gì kỳ cục? Không kỳ cục, hàm ý sâu xa đời nó sinh ra đã buồn một nỗi rất riêng, bị bỏ rơi. Cả xóm gật gù. M là cán bộ Hội phụ nữ tỉnh, tháo vát, thông minh, vui tính, cả xóm ai cũng quý. Nhà thơ K là cô giáo dạy văn, mắt lươn, trán dồ, môi mỏng dính, ả liếc liếc vòm ngực vồng căng của chồng tôi bĩu môi: ai lại kêu là Sầu Riêng, nghe hãi. Tôi trừng mắt nhìn ả. Ả cúp mắt giả vờ lặt lựa đống tã của em bé. Xóm này, chị em thấy cô giáo K là cười mỉa. Cô giáo gì mà đi bồ bịch lén lút với chồng người, vợ thằng bồ thuê xã hội đen đến nhà quậy tung tóe, thằng chồng sợ tím tái ôm con trốn trong bếp. Ả bị tát bầm tím mặt, quần áo bị xé te tua. Tụi xã hội đen ném đầy mắm tôm lên tường xong bỏ đi. Công an phường đến nơi, tụi nó đã đi nửa tiếng rồi. Cả xóm một phen sợ tím tái. Tôi ghét loại cô giáo như ả. Mặt dày trơ trơ. Mấy lần xóm tổ chức tất niên, cúng lễ thanh minh, cầu an, ả cứ sáp vào chồng tôi mời mọc nâng ly. Tôi ngồi bàn bên này cùng các chị trong xóm ngó xiên qua, khiến chồng tôi ngại ngùng, ne né tránh ả. Lần nào về nhà anh cũng cẳn nhẳn cằn nhằn trên đời này có loại đàn bà quái đản. Tôi cười hi hi, trừng mắt bĩu môi một cái lạ bằng tạ cái quen, hay thử tí cho nó triệu bạc nó đi chợ mua váy. Anh lườm tôi mắng khùng khùng. Cô giáo K là nhà thơ tình trẻ tuổi đang lên của tỉnh, thơ hay phết, tôi cũng yêu thơ ả nhưng ả thì không chút quý, cũng chả chút để ý. Cái gì chả liên quan thì không nên dành thời gian cho nó làm gì, tránh lãng phí thời gian. Thời gian như vàng như bạc. Tôi lúc nào cũng sống hết mình như ngày mai sẽ chết nên tôi yêu cuộc sống đang có một cách kỳ lạ. Chồng  tôi bảo ở gần tôi anh phát điên mất.
Nhà tôi cũng muốn đưa đứa bé về nuôi. Chồng tôi bảo: Bây giờ đưa nó về vài hôm, nhà tôi đang có bà vú chăm cu Bơ nên tiện đôi đàng. Tôi gật gà hưởng ứng. Tôi luôn thèm thuồng một mụn con gái. Nhà hai thằng cu con, thêm ông chồng khó tính, thêm con chó phốc đực, tôi thành giống cái đơn độc trong ngôi nhà ra vô chỗ nào cũng đồ đạc của phái mạnh. Trên chiếc dây phơi, chiếc váy của tôi thật đơn côi. Chồng tôi hay đùa: Nhờ chiếc váy và nội y của tôi khiến giàn phơi thêm lộng lẫy. Bà vú già cười muốn ngất nơi máy giặt. Mấy lần tôi gạ gẫm thêm thắt tí con gái, chồng tôi gạt phăng. Anh bảo gái hay trai cứ hai là dừng. Một vợ hai con bon bon thẳng tiến. Chấm dứt giai đoạn bỉm sữa để tập trung cống hiến cho xã hội và hưởng thụ cuộc đời. Nghe chồng nói tôi gườm gườm, giọng anh y chang mấy em tuyên truyền viên kế hoạch hóa gia đình. Sức khỏe của tôi không tốt, lần đẻ thằng cu út sém ra nghĩa địa nằm. Anh chưa hết sợ vụ tôi chết hụt đó. Nhắc đến chuyện sinh đẻ thêm thắt anh không bao giờ ủng hộ, dù rất thèm mụn con gái bia gái rượu. Xóm bảo thôi để nhà T nuôi. Nhà ấy lấy nhau 7 năm, chạy chữa khắp bốn phương vẫn tịt lịt. Chùa, đền, am, cốc nghe ai bảo nơi nao thiêng là đến cúng lễ van vái xin con, nghe ai bảo thầy thiêng thầy linh là cung kính rước về làm đủ lễ khấn trên/dưới trong/ngoài sân nhà, cổng, đường… xong chờ đợi, vẫn tịt lịt. Nản quá buông bỏ, kệ, trời phật ban cho thì hưởng, không cho đành chịu tủi. T chịu khổ với bà mẹ chồng nguyên 7 năm ròng. Bà ngày nào cũng đòi thay vợ cho con trai, ngày nào cũng bóng gió “cây độc không trái, gái độc không con”. T không phải là gái độc. Thằng chồng nó tinh trùng yếu. T hiền khô, nó làm văn thư cơ quan văn hóa thông tin thành phố, lóc cóc ngày 8 giờ làm, lương ba cọc ba đồng, lúc nào cũng buồn buồn, ngơ ngác, ai nói to tiếng là giật mình. Xóm có việc gì ới một tiếng là nó đến lụi cụi làm từ đầu buổi đến lúc xong việc mới ngơi tay về nghỉ. Cả xóm ai cũng thương vợ chồng T. Tôi nhìn T mắt cay cay. Nó cứ ôm riết đứa bé, vài phút lại hôn chun chút vào má, vào trán con bé. Con bé bú no là ngủ. Chẳng biết xung quanh lao xao về số phận nó, về tương lai nó. Ở đời người ta hay nói về tương lai dù chẳng ai biết tương lai ra sao. Hiện tại là mỗi ngày đây với đủ buồn vui, cay đắng, tủi nhục mà ai cũng phải chấp nhận, còn tương lai luôn là những hy vọng tốt đẹp hơn, thậm chí cả những sợ hãi, tồi tệ hơn nhưng rồi ai cũng phải đi tiếp. Nếu không đi thì chết. Đa số con người đều sợ chết. Ngoài cái chết ra thực tế trong cuộc đời này có gì đáng sợ hơn đâu. Tôi hay nghĩ gần xa về cách con người sống với nhau trong thế giới này. Tôi từng thấy có kẻ vừa được giúp đỡ đó đã quay lại phản bội kẻ làm ơn giúp mình. Tôi từng thấy kẻ ác nhiều tiền nhơn nhơn sống sung sướng, hả hê, kẻ khổ nghèo chịu thiệt thòi nín nhịn cho đời yên êm. Đứa bé thật vô tư. Nó ngủ li bì. Nó chẳng biết cách nó đến với thế giới này thật buồn. Cả xóm quyết định con bé sẽ về nhà T. Thằng chồng nó nhảy cẫng lên hú hú như tazan, cúi chào cảm ơn rối rít, hứa hẹn tối nay em mời cả xóm vài thùng tiger với bò một nắng nướng mừng nhà có thêm thành viên, mừng đời em từ đây thôi cô độc. Nó ôm cái giỏ đi trước, con T đi sau, mắt dán vào con bé, chả nhìn đường đến nỗi vấp vào đống đất suýt ngã. Cả xóm la lên ối á, lo lắng con bé rơi. Con T giật mình la hoảng, ôm chặt con bé, cười như mùa thu tỏa nắng, mắt lóng lánh nước. Nó đã thèm khát lâu lắm. Cả xóm lục tục về nhà. Thành phố sớm mai sương mù lâng lâng và lạnh lạnh.
Từ ngày xóm có đứa bé, đêm nào nhà T cũng lao xao người ra kẻ vào. Người đem bì bỉm, người cho chục trứng gà, hộp sữa, cái chăn, cái mũ, cái váy nhỏ xinh màu hồng hồng. Mấy ông đàn ông ngồi nơi góc bàn đá nhà T nhấm nháp bò một nắng đặc sản xứ Krông Pa và bia tiger nói chuyện thế gian, toàn chuyện đẩu đâu ông Trump cấm nhập cư, chống IS, cứng như thép với Trung Quốc, bàn chuyện du lịch sắp trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, của tỉnh nhà, chuyện cá chết, cá sống trên lòng hồ, vùng biển A, B, C ngoài miền Trung, chuyện gã quan A nào đó tranh công, đổ lỗi đẩy cấp dưới vào tù thế thân, chuyện gã quan B nuôi bồ nhí 7 năm liền vợ phát hiện kiện tụng inh om... Những câu chuyện cứ râm ran, thỉnh thoảng chồng T chạy vào nhà lấy đá, lấy nước lọc lại ghé cái mồm đầy râu ria và mùi men hôn chun chút vào môi, vào má con bé. Các bà các chị đẩy nó ra gào lên: Khiếp quá, đi ra ngay, mắc hơi con bé bây giờ. Ả cô giáo, nhà thơ thỉnh thoảng cũng ghé qua, ả mua món đồ chơi lắc lắc xanh đỏ. Con bé sắp đầy tháng. Ôi cái mặt thiên thần! Cái môi đỏ như nụ hoa hồng. Nó cứ bú xong là ngủ. Nhà T đã làm xong mọi thủ tục nhận nó làm con. Chồng nó làm bữa cơm cúng tạ ơn tổ tiên ban phước hẳn hoi. Cả xóm ai cũng được mời, ăn uống vui vẻ. Ăn xong hát karaoke mãi đến 11h đêm mới tan. Thằng chồng T say nhảy tưng tưng hú hét: Em có con gái rượu rồi. Nó cứ hát đi hát lại bài “Ba ngọn nến lung linh”. Cô giáo kiêm nhà thơ thì giành micro hát luôn hai bài về tình yêu. Môi ả mỏng dính, tô son bóng loang loáng dưới ánh điện. Ả hát hay, dáng ả đong đưa như ca sĩ chuyên nghiệp. Tiệc tan, chị em xóm bấm nhau thì thầm lại vừa có thằng nào đến chở đi rồi, thằng chồng rõ đồ bất lực. Chuyện nhà ả từ sau vụ đánh ghen, thằng chồng dọn vào nhà tập thể công ty ở, con cái ả đưa về nhà nội trả thẳng, cuối tuần đến đón về, hết chủ nhật lại đưa đến nhà nội. Ả đi dạy ở huyện cách nhà 50km nên thứ 2 đi thứ 6 về. Ả câng câng, li thân hay li hôn gì ả cũng sẵn sàng, gặp ai mồm ả cũng xoen xoét ở trong chăn mới biết chăn có rận. Xóm giềng cũng chả thèm để ý đến ả, chị em chả ai muốn dính vào ả. Dạo này ả mua xe hơi 4 chỗ màu trắng, tự lái bon bon, bóp còi tin tin. Nghe bảo ả đang cặp cùng lúc hai gã giàu sụ. Nghe bảo ả vừa lừa con bạn thân một vố nặng, ả chiêu trò phỉnh bạn hùn hạp tiền mua đất, nhà. Tôi thầm nghĩ, biết đâu ả cũng có những nỗi niềm riêng không thể nói nên lời. Có lần lâu lâu rồi ngồi gần nhau cà phê xóm sáng thứ 7 ả tâm sự đời em khổ nhục chả ai thấu. Em cứ phải gồng lên chịu đựng mãi. Giờ em sống cho em đây chị. Lời nói gió bay, tôi cũng chẳng quan tâm đồng cảm. Đôi khi nhìn ả tôi chẳng biết đàn bà trên thế gian này có bao nhiêu kiểu và thế nào là đàn bà tử tế. Nhưng tướng người đi như rắn uốn, môi mỏng bóng loáng, mắt ti hí thế, chả dám tin. Các cụ chọn dâu, thấy gái tướng ấy là cấm chỉ rước về. Ngẫm cũng đúng dăm bảy phần. Ngẫm cũng chả sai.
Từ ngày xóm có đứa bé, mọi người có mối quan tâm chung. Nó hắt xì, sổ mũi, sốt mọc răng, đi ỉa chảy, mấy bà mấy chị long tong chạy tìm thuốc tây thuốc nam, lạc cạch giã, xay, vắt, lọc, dỗ dành nựng nịu đổ cho nó uống. Mấy chị mấy bà đã qua chửa đẻ bày hết kinh nghiệm cho T nuôi con bé. Sầu riêng 7 tháng, nó mũm mĩm xinh đẹp như thiên thần. Nó là con chung của cả xóm. Ngày trước, xóm giềng tối về là cửa đóng then cài, xóm công chức nhà nước cả ngày đi làm, trưa về ăn vội, ngủ vội, đầu giờ chiều lại tất tả phóng xe đến công sở, chả có nhiều thời gian mà dành cho nhau. Con bé như chiếc cầu nối lại những tấm lòng đàn bà trẻ/già trong xóm. Bà S cán bộ hưu trí 70 tuổi, tối nào không đau lưng, nhức đầu cũng chống gậy lọ mọ sang í à, í ơi với con bé vài phút rồi về ngủ. Chị H bán vé số, tắm rửa xong chạy ngay sang ẵm bồng ơi à, ơi hỡi vài phút rồi về chăm anh chồng nằm liệt giường. Chị bảo con bé “hên” lắm, hôm nào trước khi đi bán cứ sang thơm tay nó một cái là hôm đó bán vèo vèo. Chị ấy là người đàn bà vĩ đại nhất mà tôi biết. Chị lấy anh năm 17, đẻ sòn sòn hai đứa một trai một gái đẹp như thiên thần. Anh là thợ điện. Chị nội trợ bán buôn loanh quanh với cái cửa hàng bé tí trong xóm. Tai nạn giao thông khiến anh toàn thân bại liệt, 10 năm nay chị một mình vừa chăm anh, vừa kiếm sống nuôi gia đình bằng đủ nghề rửa chén bát cho nhà hàng, bỏ mối trái cây, bán vé số, đưa cơm văn phòng cho quán cơm Duy Ký... cái gì làm được chị nhận, miễn có tiền thuốc thang cho anh và lo hai đứa con đi học. Xóm giềng thương chị, mỗi người góp mỗi trăm mang biếu. Chị nhất định từ chối. Chị M cán bộ phụ nữ tỉnh huy động quỹ phụ nữ xóm, cho chị vay vốn mở quán cà phê ngay tại nhà, mở rộng hàng tạp hóa, bà nội ở nhà bán, con bé, thằng cu đi học về phụ bà nội bán. Chị lần khần suy tính vài ngày rồi kí vay. Sáng sáng, chị lau rửa mặt mũi tay chân cho anh thơm tho, bón cho anh ăn xong là nhảy lên xe đạp đi bán vé.  Ngày nắng ngày mưa đều vậy. Ngày nghỉ là khái niệm xa lạ với chị H từ lâu lắm, đến cả trong  mơ cũng không tồn tại. Tôi từng nài chị uống cà phê sáng thứ 7 được một lần duy nhất quán đầu xóm. Chị ngồi được vài phút là nhấp nhổm đòi đi. Chị kể tôi nghe nỗi lòng đàn bà nghèo trăm ngàn cơ cực nhưng chị tin tưởng trời Phật có mắt. Trời Phật không lấy hết của ai cái gì và cũng chẳng cho ai hết cái gì. Ở đời, người ta chỉ cần sống tốt, chăm chỉ làm ăn rồi sẽ ổn thôi. Nhân quả nhãn tiền, chả phải đợi trăm năm, ngàn năm, kiếp sau, kiếp sau nữa gì gì mới báo ứng. Chị bảo đời chị kiếp này long đong lận đận, cơ khổ cơ cực như vầy chắc tại bởi kiếp nao kiếp nảo anh chị ăn ở chưa phải với chúng sinh trời đất, giờ yên phận mà trả hết nợ, chẳng dám oán thán trời cao đất dày. Chị tín Phật, ngày rằm, mồng 1 đầu tháng ăn chay cúng lễ nghiêm cẩn. Tôi cũng tín Phật. Khi lòng nặng nề, tự nguyện ăn chay hành thiện cho vợi dịu nỗi niềm u uẩn. Tôi qúy chị. Lúc nào gặp chị, thấy chị cũng cười, nụ cười chị tươi sáng như nắng sớm mùa xuân. Tôi đi đâu công tác cũng mua tặng chị tấm khăn, cái áo, cái túi, hộp kem. Tôi giục chị mặc, dưỡng da chị toàn cười bảo: để dành. Chị là người phụ nữ tôi quý một cách đặc biệt. Ở đời có những người đàn bà hiền lành, cam phận một cách kỳ lạ. Tôi đi chùa, cầu xong nhà tôi sức khỏe bình an, lúc nào tôi cũng cầu xin đức Phật phù độ cho gia đình chị mau qua kiếp nạn, anh mau phục hồi, chị khỏe mạnh để lo cho con cái nên người.
Từ ngày xóm có đứa bé, đàn bà xóm thân nhau hơn. Tối tối, nhà T trở thành nơi tụ tập, chuyện trò. Mỗi lần thấy tôi tong tả trở về từ nhà T, chồng tôi liếc âu yếm: Dạo này xóm xóm, giềng giềng quên cả chồng con luôn à! Tôi lườm lườm lầu bầu: Không xóm xóm xóm, giềng giềng chết ai đến đưa ma à. Chồng tôi cười cười bí hiểm.
Cả xóm đổ ra đường nháo nhác bởi tiếng la thất thanh của T. Chập tối, nhà nào cũng đang lo ăn uống, dọn rửa, cái con học hành. Chồng tôi chạy vèo đến nhà T. Tôi và lũ con lao theo.  Người xóm đã đến đông. T ôm con bé, mắt nó vằn quắc hung dữ. Dưới chân nó, đứa con gái áo lụa đen tóc xổ rối, nước mắt đầm đìa bấu chân T gào khóc. Chồng T đứng án trước cửa mắt vằn quắc hung dữ. Bà vú em run lẩy bẩy bấu vào chiếc nôi gỗ. Thấy chị M, H, N, bà S và tôi nó hất đứa con gái chạy đến, len vào giữa chúng tôi, một tay ôm chặt con bé, một tay nó chĩa vào đứa con gái gầm lên: Nó định bắt cóc con em! Đứa con gái ngồi bệt giữa nhà, khuôn mặt xinh đẹp hoảng hốt, mắt sưng đỏ, miệng mếu máo: Em lạy anh chị cho em thăm nó một chút rồi em đi, em không bắt cóc nó. Nó ngước mắt nhìn mọi người, miệng mếu máo van xin, kể lể. Cả xóm im lặng nghe tiếng nó kể lể, sụt sùi. Người quay mặt. Người bĩu môi. Người thở dài. Người mắt rặm rặm, cay cay…
Đứa con gái vừa đi học vừa đi làm nhân viên quán cà phê Trăng ca đêm. Ông chủ quán mê nó, cho nó tiền gấp nhiều lần tiền lương bà chủ quán trả mỗi tháng. Ông chủ quán cưng chiều nó nhất trần gian. Nó ăn nằm với ông chủ quán, mang thai. Vợ ông ta đánh đuổi nó. Nó chẳng dám về quê. Cái thai đã quá to để phá bỏ. Bố mẹ nó sẽ giết nếu biết nó chửa hoang. Nó nhảy xe vào Đà Nẵng, bó bụng đi làm nhân viên nhà hàng hải sản. Đứa bạn thân cùng phòng trọ đưa nó đi sinh. Nó trốn viện, ôm con về phòng trọ vơ hết quần áo tư trang nhảy xe đò ngược về phố núi. Nó thuê nhà nghỉ, cho con bú no nê. Nó nằm ngắm con, vuốt ve bàn tay nhỏ xíu của con khóc lặng. Nó đợi đêm xuống sẽ ôm con bé đặt trước quán cà phê Trăng. Đêm xuống. Quán cà phê đông người ra kẻ vào. Nhạc sập sình, điện nhay nháy. Ông chủ ngồi quầy thu tiền, vợ ông chủ luôn tay pha chế, chỉ trỏ nhân viên bưng bê, phục vụ khách. Dưới ánh điện vàng vàng khuôn mặt mụ nhìn nghiêng, nhìn thẳng săn sắt, cau có. Nó bất chợt sợ. Nỗi sợ hãi dâng lên khiến nó run rẩy. Nó nhớ trận đánh ghen mấy tháng trước đó. Nó nhớ khuôn mặt sợ hãi của ông chủ khi vợ ông ta lao vào nó. Nó nhìn con bật khóc và chạy vụt đi. Nó thuê xe thồ chở nó loanh quanh những hẻm to, hẻm nhỏ của thành phố. Đêm càng khuya càng lạnh. Nó thuê nhà nghỉ đầu xóm, cho con bé bú no nê. Nó thức đợi trời sáng. Nó chẳng biết đi đâu. Nó không dám về quê. Bố mẹ nó sẽ giết nếu biết nó không chồng mà chửa. Nhà nó còn hai em gái. Sẽ chẳng ai dám đến tán tỉnh, hỏi cưới lũ em nếu nó về. Cái làng quê nghèo xác xơ của nó, nhà nào cũng trọng danh dự, “đói cho sạch rách cho thơm”. Cái làng quê nghèo ấy, cả làng đều trầm trồ bố mẹ nó khéo nuôi con, đứa lớn đi học đại học nông lâm, đứa bé đi học cao đẳng nghề kế toán. Nó không dám về. Nó ôm con bé đi dọc con hẻm bảng lảng sương mù sớm mai. Nó nhìn những căn nhà im lìm, cổng sắt kín mít. Nó dừng trước mái hiên chìa ra rộng rãi, trước cửa nhà có chiếc ghế đệm cũ kỹ và chậu cây ngũ gia bì xum xuê. Nó ôm con ngồi lọt thỏm trong chiếc ghế khuất sau chậu cây, tránh sương và hơi rét lan vào người. Nó vạch vú cho con bú no nê. Nó cuốn thêm chăn và rém kỹ mũ áo cho con bé. Nó đặt con bé vào chỗ nó vừa ngồi còn ấm hơi, chằn cái túi đựng quần áo bỉm sữa mé ngoài. Nó đứng trân trân nhìn con một hồi. Tiếng chó sủa phía nhà bên làm nó giật mình. Nó chạy, chạy đến khi lồng ngực muốn bể toang, bụng dưới đau buốt, mắt hoa đom đóm. Nó gục xuống. Khi nó tỉnh dậy đã là đêm khuya khoắt. Bệnh viện thành phố, phòng cấp cứu ánh đèn sáng trắng, trải giường trắng, tường trần trắng lạnh lẽo, rờn rợn. Nó xin phép y tá trực đi tiểu. Nó lén lút đi qua dãy hành lang tanh mốc và trốn ra cổng. Nó ra bến xe nằm đợi sáng để bắt xe đò về Đà Nẵng. Nó xin làm lại nhà hàng hải sản. Nó thề không bao giờ quay lại phố núi. Đứa con gái có cái tên đẹp như người: Hồng Ngọc. Nó chăm chỉ làm việc ca ngày ca đêm. Nó làm quần quật để quên tội lỗi nó đã làm với chính giọt máu nó dứt ruột đẻ ra. Nó oán ghét chính bản thân. Nó quyết chôn vùi mình xuống biển sâu mong thoát khỏi sự dày vò của lương tâm mỗi phút giây. Biển không nuốt chửng nó. Biển đã tặng nó một người đàn ông tử tế. Anh lang thang trong đêm với nỗi buồn mất vợ. Căn bệnh ung thư gan đã giật người phụ nữ anh yêu thương nhất khỏi vòng tay anh nhanh đến nỗi anh không tin nổi đó là sự thật. Đêm đó, anh giật được nó từ biển cả. Đêm đó, cuộc đời của anh và cô rẽ vào một lối khác. Đêm đó, đêm định mệnh của đời nó.  
Cả xóm đến nhà T ăn bữa cơm chia tay Sầu riêng về biển với mẹ cha nó. T cứ ôm riết nó khóc như mưa. Hồng Ngọc cứ ôm T khóc như mưa. Chồng T và chồng Hồng Ngọc cụng ly liên tục. Rượu mạnh làm mặt ai cũng đỏ bừng, mắt ai cũng đỏ. Không biết tại men hay tại nước mắt. Nước mắt đàn ông lặn vào trong. Nước mắt đàn ông mặn hơn nước mắt đàn bà. Cả xóm ngùi ngùi, buồn buồn, rầu rầu. Cả xóm truyền tay nhau nựng nịu con bé. Khuôn mặt nó đẹp tựa thiên thần. Thời gian trôi nhanh như vó câu. Sầu riêng đã tuổi rưỡi, đã biết thơm nựng mẹ T, đã biết mi gió, biết giơ tay bye bye... Mắt nó tròn xoe long lanh, khuôn miệng đỏ tươi như nụ hoa hồng. Cả xóm xúm xít bồng nựng vuốt ve nó. Đứa bé đẹp như thiên thần. Đứa bé của lỗi lầm và hối cải. Lớn lên nó sẽ không biết được cách nó đến với thế giới, nó có hai người mẹ, hai người cha... nhưng cái xóm nhỏ này sẽ nhớ nó lắm. Vợ chồng T sẽ nhớ nó gầy mòn. Bà vú vừa xếp đồ cho nó vừa khóc i ỉ. Mai bà cũng xếp đồ về quê.
Một tuần sau, cái T bị ốm, nó nằm bẹp dẹp, cháo chê sữa chê, nó rên hừ hừ, vật vã nhớ hơi con, sau 1 tuần nó gầy tóp teo vì nhớ con bé. Một đêm, nó nhận được điện thoại Hồng Ngọc, Sầu Riêng bị ốm, đang cấp cứu trong bệnh viện thành phố, nó không theo Hồng Ngọc, khóc đòi mẹ T, không ăn không uống sữa, khóc hờ hờ suốt đến khi mệt lả thiếp đi, thức lại khóc đòi mẹ T. Cái T bật dậy như lò xo, nó vơ quần áo ngồi đợi sáng bắt xe đò đi. Nó khóc từ cổng viện khóc vào, nó choàng lấy con bé như đại bàng mẹ quắp con, con bé khóc ré lên rời hức hức mếu máo gọi ma ma. Đám người xung quanh đỏ mắt. Từ lúc đó con bé cứ cuộn trong lòng mẹ nó, bâu cứng lấy mẹ T chẳng rời. Hồng Ngọc đứng sớ rớ, nó đợi T sai lấy cái này cái kia, mắt nó sầu sầu tủi tủi nhìn con bé riết lấy T, nó thấy mình là một tội đồ. T cắt phép ở chăm Sầu riêng nửa tháng, ngày chia tay Hồng Ngọc phải giằng con bé ra khỏi T để T chạy ra cửa, bước lên xe taxi T nấc ầng ậc như bị ai lấy đá tảng đè lên ngực, trái tim nó tan vỡ ngàn mảnh, nước mắt chảy dòng, hình ảnh con bé khóc thét, bâu cứng lấy cổ mẹ, miệng liên tực gọi ma ma, mặt nhoe nhoét nước mắt nước mũi khiến tim nó không chịu nổi, hơi ấm con bé còn đầy ngực đầy tay, đầy má đầy vai đấy mà giờ đây T như chiếc lá rụng úa nằm trên mặt đường sũng nước mưa. T về, nó nằm thêm một tuần, rồi cũng phải trở lại cuộc sống với những cơn mơ từng đêm ám ảnh giày vò về sự mất con bé, một sự thật nó phải chấp nhận để tiếp tục sống và hy vọng. Có những  nỗi buồn đau chẳng thể diễn đạt được bằng lời kể lại của ai đó, hay một dòng, đoạn nào đó trong một văn bản, cứ mỗi lần nó nói với tôi về Sầu Riêng là nó khóc tu tu, cái cách khóc của một người mẹ đau đớn vì phải xa lìa con mình. Tôi cũng khóc. Tôi cũng nhớ Sầu Riêng, thiên thần bé bỏng của tôi lắm lắm.
Xóm tôi chơi vơi mất mấy tháng mới trở lại nhịp sống bình thường. Nhà T mấy tháng liền buồn như có đám ma. Tối nào chị em cũng qua ngồi chuyện trò, vào facebook mẹ Sầu riêng xem ảnh con bé, bình luận inh om. Mấy ông ngồi với chồng T dưới cây lộc vừng thả bông đo đỏ, bàn đá đầy xác hoa đỏ li ti, họ uống bia tiger với bò một nắng xứ Krông Pa, tranh nhau nói chuyện trong nước quốc tế, lòng vòng cuối cùng vẫn nhắc con bé, cuối cùng lại rút điện thoại gọi qua facebook để thấy con bé cười toe toét. Ai cũng ghé mặt vào màn hình bé bằng bàn tay u oa, u ơ nói nói, cười cười, nựng nựng. Sầu riêng càng lớn càng đẹp như thiên thần. Chẳng biết tự bao giờ những người đàn bà xóm tôi, tối tối không còn đóng cửa im ỉm xem ti vi, lướt ipad, smartphone, lạch cạch máy vi tính... nữa. Đàn bà trẻ/già lo chồng con ăn uống, dọn dẹp xong xuôi, chị em lao ra cổng, gọi nhau í ới đi bộ tám chuyện trên trời dưới đất, chuyện làm đẹp, chuyện con cái, chuyện làm trong làm ngoài tăng thu nhập, chuyện lương thưởng eo hẹp hoặc tụ tập nhà ai đó ăn quà vặt, than thở chia sẻ chuyện buồn bực, ấm ức trong ngày trong tuần. Bọn đàn ông xóm tôi rủ nhau tụ tập xem bóng đá, uống bia, uống trà và cười nói oang oang.
Cả xóm vui như tết khi hay tin cái T có bầu. Nó thậm chí chẳng biết mình mang thai. Trễ kỳ kinh gần hai tháng, nó cứ tưởng thất thường như bao lần, nó kệ. Đến khi thấy ngán mùi mỡ, ăn vào ọi ra. Mắt nó sáng như mắt mèo động tình. Nó nói líu lịu, tay ôm lấy vòm bụng nâng niu hoài nghi. Vợ chồng chở nhau đi siêu âm. Bác sĩ tháo kính, cười như hoa nở, gật gật chúc mừng vợ chồng nó. Chồng nó hú hú như tazan, ôm vợ hôn tới tấp. Bác sĩ gật gù lẩm nhẩm cuộc đời này quả là có nhiều điều kỳ diệu và nắm tay chồng nó lắc lắc mãi. Trời Phật không bao giờ lấy hết của ai điều gì và cũng chẳng cho ai hết điều gì. Tôi nhớ một câu Phật dạy: “Khi bạn vui, phải nghĩ rằng niềm vui này không phải là vĩnh hằng. Khi bạn đau khổ, bạn hãy nghĩ rằng nỗi đau này cũng không trường tồn”./.
                                                                                                                                                                                                    Pleiku, 8/2017 
H.T.H




Hoàng Thanh Hương
                                   

                   Nợ thiên thu

Nỗi nhớ cộng lại có quy về được một nụ hôn?
Sáng cao nguyên gió rét lùa trong gió
Câu hỏi rơi vào hư không, em nín thở
Em dối lòng em, em giấu anh.

Chúng mình gặp nhau ngày em đương duyên
Bao mặn mà tuổi xuân dâng dâng đáy mắt
Anh ngỡ đã quên những cảm giác thanh xuân
Từ em chợt dâng đầy ào ạt...

Nỗi nhớ dịu dàng đêm mất ngủ
Sách vở buồn hiu góc bàn
Con chữ ngổn ngang trằn trọc đợi sáng
Chúng mình yêu như lần đầu yêu.

Em sẽ chẳng thề non hẹn biển gì đâu
Lặng thầm yêu anh, lặng thầm âu yếm
Tháng năm đi như một cuộc tình cờ
Duyên trăm năm và nợ thiên thu.
                                                          H.T.H







9.06.2017


Kí ức
             Truyện ngắn Hoàng Thanh Hương

Người đàn bà có đôi mắt u buồn, khóe miệng cong kiêu kiêu ngồi sát bên cô trong chuyến đi về nguồn, thăm lại chiến trường xưa. Cô ngắm bà thầm kín và cảm thấy bị thu hút kì lạ. Tây Nguyên mùa khô, cái nắng gió hanh hao thông thốc khiến con người và cảnh vật khô khát. Nhà khách công ty râm mát bởi những tán che của cây và dây leo. Cô và bà chung phòng 203. Căn phòng cuối cùng của tầng 2 có ban công đầu hồi treo đầy những giỏ hoa lá đẹp mắt, cành cây vú chìa vào giơ tay có thể với được trái. Những trái vú sữa tím căng mỡ màng, mời mọc cảm xúc người ngắm chúng. Cô hỏi bà nhiều chuyện, cô ghi chép cẩn thận, bà kiên nhẫn trả lời hết những  điều cô thắc mắc, tò mò. Nghề thuyết minh viên bảo tàng cần sự chi tiết, tỉ mỉ cho mỗi công việc từ thu thập thông tin, xử lý chúng và diễn đạt phục vụ du khách. Bà khen cô xinh đẹp và thông minh. Cô khen bà quý phái và tốt bụng. Cô thầm nghĩ hồi trẻ bà chắc rất xinh đẹp. Đêm, giấc ngủ không đến dễ dàng. Cô pha cà phê, cô mời bà uống. Cô nói cô muốn nghe những câu chuyện của bà. Bà nhìn cô trìu mến, trong cuộc sống vội vã hiện tại ít khi người ta muốn lắng nghe nhau, càng ít muốn nghe về những điều đã lùi xa mấy chục năm lẻ, những chuyện mà những đàn bà trẻ như cô ít quan tâm hay quan tâm cho có chừng theo công việc liên quan. Bà lim dim, bà nhâm nhấp ngụm cà phê pha loãng ngọt, bà kể:
1. Sương loãng dần. Trời âm u. Quả đồi trơ những gốc cây bị đốn, lổn nhổn mô, ụ từ mấy hôm trước. Cứ ngỡ sau cơn mưa đêm qua trời sẽ quang và nắng gắt. Đã chớm mùa mưa. Hoè vùng dậy mở cửa lán. Hơi sương ùa vào khiến chị co vai. Hoa, Yên, Mỹ, Thúy vẫn ôm nhau li bì. Hoè sang bếp chuẩn bị bữa sáng, đất sụt xuống lép nhép sau mỗi bước chân. Đống củi bị tạt mưa từ đêm qua nhen mãi mới đỏ. Nồi cháo đậu sôi lục bục. Hoè ngồi bệt trên đống củi nhìn xa xăm phía đồi A Gianh. Sương mù giăng trắng. Hoè nghe mấy đứa truyền nhau đêm nào trăng khuyết đều nghe tiếng đàn hát chỗ mấy cây muồng đen, bóng người nhảy múa cười đùa gọi nhau í ới. Hoè mấy lần đi gùi muối về qua đây chập tối, chị chẳng cảm thấy sợ, thấy thương. Chiến dịch đang rầm rộ. Hôm qua nghe tin vui quân ta đánh trọn hai bốt của địch ở Pleiku. Bọn nguỵ tháo chạy về Ban Mê. Thắng lớn ở khắp nơi. Đại đội trưởng báo phải tăng cường sản xuất lương thực để lính ta no bụng đánh giặc. Trung đội Hoè xung phong nhận quả đồi A Gianh và động viên nhau vượt sản. Cái Yên bé nhất cùng quê với Hoè nên chị thương nó hơn cả. Mười tám tuổi mà nó lẹt đẹt, lăm ngăm, lúc nào cũng lẳng lặng như cái bóng biết đi. Chị em trong đội toàn những đứa toang toác, đám con trai đơn vị chả đối đáp lại nhưng vẫn thích tìm sang lán trêu đùa. Cánh lái xe mỗi lần đến đây lấy hàng khi chia tay cứ bịn rịn bần thần: “Chờ anh nhé?”.
Đại đội trưởng Miên quê Vĩnh Phú, khuôn mặt lúc nào cũng nghiêm như đang trong cuộc họp. Dáng cao gầy, đi hơi chúi về trước. Người có dáng ấy vất vả cả đời. Lán chỉ huy dựng trên một khoảng đất cao ngay dưới gốc cây kơnia cổ thụ xoè tán mát rượi. Đường lên có những bậc thang bề ngang chỉ đủ cho hai bàn chân, mùa mưa trơn trượt, không có gậy chống thì khó mà leo hết 47 bậc. Đại đội quá nửa là nữ, đa số nhập ngũ năm 1973. Sáng nay giao ban xong, đại đội tập hợp nhận quân trang. Trung đội Hoè thiếu Yên đang sốt rét. Mỗi cô được nhận hai bộ quần áo dài, hai áo nịt ngực, mấy mét vải xô và một mét vải hoa. Cái Hoa, Thúy xúm vào chọc Miên: “Đại đội trưởng ơi, cho bọn em thêm một mét vải xô nữa, mùa mưa tới rồi.”.
- Các cô này hay nhỉ! Tiêu chuẩn chỉ thế thôi. Cấp thêm, tôi lấy đâu ra mà bù.
Lũ con gái cười rích rích bấm nhau. Mặt Miên thoáng đỏ nhưng nghiêm lại ngay:
- Các cô nhận đồ rồi về tiếp tục công việc!
Lũ con gái vừa đi vừa ríu rít đủ chuyện. Hoa giơ tấm vải lên, hết  ướm vào mình lại ướm sang Yên, cái Mỹ dẩu môi:
- Nó trắng, mặc gì chả đẹp.
Hoa là hoa khôi của đơn vị. Hoè biết nó rất mến Miên. Cứ nhìn vẻ lúng túng của nó mỗi lúc thấy anh là biết. Mấy chị em xúm vào trêu. Nó hẩy ra dứt khoát:
- Em chờ độc lập.
Ánh mắt nó lúc ấy lạ lắm, rừng rực, mòng mọng và hơi thở dồn gấp như đang chạy trốn những khát khao con gái. Trung đội toàn những đứa chưa yêu lần nào. Rời làng đi là đến đây. Hết mùa khô đến mùa mưa, tối ngày vá đồi trồng trỉa, xẻ gỗ làm áo quan cho liệt sỹ, canh giữ mấy kho lương thực, súng đạn quân trang, hoá chất và chuyển cho tiền tuyến. Đàn ông ra trận cả. Đơn vị có mấy anh máy ủi thì đã vợ con đùm đề ở quê. Mỹ mới quen một anh lái xe người Quảng Bình. Bây giờ nó suốt ngày đợi thư người ta. Một tháng đoàn xe quay lại một lần, Mỹ luôn nhận nhiệm vụ hướng dẫn đoàn xe vào trại. Cô thường đứng ở đầu đường, dưới tán trâm cao quá đầu người, lấy chiếc khăn bịt đầu vẫy ra hiệu xe vào các vị trí. Hội nhảy xuống từ ca bin, bụi vàng quạch đầu tóc, anh đặt vào tay cô mảnh vải dù, cuốn sổ bìa màu xanh lá cây. Đoàn xe ở lại đôi ngày, đại đội vui như tết. Mỹ và anh Hội trốn mọi người ra suối. Hai người vơ một ít cành khô chụm một đống lửa nhỏ. Họ ngồi bên nhau, anh Hội kể đủ thứ chuyện chiến trường. Mỹ lặng im ngắm anh qua ánh sáng chập chờn. Càng khuya càng lạnh. Phía lán nhiều ánh đuốc tản ra. Mọi người đã tan cuộc. Cô giục: “Về thôi anh!”. Hội ngừng kể, với cây đuốc gác trên phiên đá to như cái phản sát mép nước. Mỹ cời đống lửa dưới hom đá đang cháy lép bép định giụi tắt. Hai người đứng thật gần. Hội có thể ngửi thấy mùi lá thơm thơm trên tóc Mỹ. Anh run run tìm tay Mỹ nắm nhẹ. Mỹ thở hắt ra. Ngực cô phập phồng theo mỗi nhịp thở dồn nén. Mặt cô bừng bừng như lên cơn sốt. Cây đuốc rơi xuống đất. Họ ập vào nhau quấn quít. Những tàn lửa cuối cùng vẫn đủ soi trên phiến đá ướt sương hai bóng người quấn quít:
- Anh phải về đi thôi! Mẹ con em sẽ đợi.
- Ừ, đặt tên con là Tây Nguyên em nhé.
Hội ôm Mỹ vào lòng, bầu ngực đầy đặn căng nõn úp vào anh nóng bỏng. Anh cúi xuống hôn vào mắt cô. Thấy ướt rượi và mặn. Anh siết Mỹ thật chặt. Sương mỗi lúc một dày.

2. Mưa. Lúc sầm sập. Lúc lất phất. Mưa kéo dài suốt mấy tháng. Cây giống trồng xuống chỗ trũng bị úng, chỗ nghiêng bị sói trôi gốc. Đơn vị quyết định chờ cuối mùa mưa trồng một số cây công nghiệp. Còn lúc này sẽ trồng đậu đỏ và ngô. Chiến dịch giải phóng miền Nam đang vào hồi quyết định. Pleiku đã được giải phóng. Mỹ ngong ngóng tin Hội. Độ nửa tháng, một người lính đeo ba lô đến tìm. Anh không nói câu gì, chỉ nhìn cô ầng ậng. Cô rùng mình xua đi những ý nghĩ buốt lạnh vừa vút qua. Anh lính ôm vai cô nức nở. Mỹ sụp xuống. Chiếc balô nặng trĩu trên hai cánh tay thờ ơ đặt trên đùi. Cô ngồi bệt trên nền đất, đôi mắt vô hồn dõi về phía con đường có tán trâm rừng xanh ngút. Cô khóc. Hoè cùng cậu lính đỡ Mỹ về lán. Chị vỗ lưng cô thầm thì:
- Muốn khóc thì khóc đi.
Mắt Mỹ ráo hoảnh, đùng đục, đờ đẫn. Ngoài sân, mấy chị em vừa nghe cậu lính kể chuyện vừa khóc. Đoàn xe bị bom tọa độ khi chuyển hàng vào Sài Gòn. Mười hai xe bốc cháy. Anh em tấp vào cứu hàng và lôi đồng đội ra khỏi các thùng xe đầy khói. Xe của Hội bị đánh bể toang hông trái, lớp lá ngụy trang ở đuôi xe lửa bắt cuốn vào thành gỗ, tấm tăng phủ mui. Anh cảm giác ngực mình đang bị ai bóp ngẹt, khói xộc vào mũi cay rát, tai bùng bùng. Anh nhào ra khỏi xe leo lên mui tháo những cành cây lửa đang lan phừng phừng vứt xuống. Lửa lan khá nhanh Hội cuống cuồng dập bên này quật bên kia. Trời đang gió. Đồng đội xúm vào nhưng anh giục:
-         Các cậu chạy tiếp đi, tản ra, bọn nó phục tọa độ đấy, nhanh lên.
Bom trút từng loạt, đất đá bị cày xới tung tóe, cây đổ và lửa khói khét lẹt. Hội đuối dần, lửa tràn lên khắp xe, Hội như bó đuốc di chuyển, anh vẫn đang cố gắng giữ xe. Tiếng gào của đồng đội thức tỉnh anh đang bị lửa nuốt, anh nhảy xuống lăn qua lăn lại trên đám đất. Huy phóc lên xe lấy tấm chăn trùm khắp anh, cậu khóc như một đứa trẻ. Hội bị bỏng nặng, mặt bị lửa táp lột nham nhở. Anh thoi thóp nắm tay Huy ráng sức chỉ lên ca bin:
-         Ba lô, gửi cho cô ấy. Đặt...tên con...là... Tây Nguyên.
Hội tắt thở tay vẫn bấu chặt tay Huy, cậu vội rời xác anh nhảy lên ca bin túm lấy chiếc ba lô đang bén lửa. Huy bế xác Hội chạy, vừa kịp rời xa chiếc xe phát nổ tung, tàn lửa bay văng loang đỏ một vùng. Đoàn xe vẫn ầm ì nối nhau lao về phía trước.
Mỹ xin ở nhà một ngày. Hòe ừ, tiếng ừ ngèn ngẹn như không thể thoát ra nổi từ vòm họng. Huy về nhận nhiệm vụ mới ở Kom Tum. Cậu đưa tờ sơ đồ mộ Hội cho Mỹ rồi chào đi, bóng Huy nhập nhoà trong buổi chiều đỏ quạch. Đêm đó, Mỹ ra suối, cô nằm úp bụng lên phiến đá, mắt như soi vào khoảng không tối om, nước mắt cứ thế trào ra. Cô khóc, gào, giật tung quần áo lao xuống dòng nước lạnh lẽo đen ngòm. Bơi, ngụp, lại bơi, nghe tức tức phía bụng dưới. Mỹ giật mình thảng thốt. Giọt máu của Hội đang lớn dần trong cô, cô nhìn trân trối xuống vùng bụng bắt đầu nhô nhú, hít thật sâu rồi thở hắt ra, cảm giác lồng ngực rỗng không, cơ thể nhẹ bỗng như có thể bay lên, bay lên. Cô chầm chậm bơi vào bờ, đêm như tấm lụa đen bao kín vạn vật, bao kín hình hài mảnh mai đang run bần bật vì rét và cô độc. Cô bắc tay loa loa bốn phía gọi Hội đến khản hơi. Tiếng gọi dội vào khuya vọng lại nghe u u ơ ơ. Mỹ mất sau đó ít tháng trong một vụ cháy xưởng cưa. Khuya ấy, không ngủ được, cô lên xưởng chắt dầu ra các can nhỏ để sáng mai các đội trưởng nhận về. Không ngờ can dầu bị lẫn xăng nên khi cô vừa mở nắp, giơ đèn tìm cái phễu thì lửa bất ngờ phụt phụt. Mỹ hoảng quá vấp vào can làm dầu đổ loang nền xưởng. Cô làm rơi cây đèn vào vũng dầu và trượt chân ngã sõng soài xuống nền đất. Lửa nhanh chóng bén trùm lên. Khi tiểu đội phát hiện ra đám cháy thì Mỹ chỉ còn là bộ xương đen sỉn. May vẫn cứu được mấy gian xưởng lửa lan chưa tới. Đồng đội tiễn cô lên đồi A Gianh. Hòe ngồi tỉ mẩn đục lên tấm tôn: Nguyễn Thùy Mỹ, quê Vĩnh Phú, hy sinh 1975.
Hòe càng lúc càng mất ngủ, nhiều đêm chị ngồi bó gối nhìn chăm chăm về phía mấy ngọn đồi sương phủ. Càng cuối mùa mưa, thời tiết càng khắc nghiệt, muỗi nhiều vô kể, quần áo mục rách. Người nào cũng bị nấm ngứa, ghẻ lác. Đợt khám bệnh vừa rồi, chị Liên quân y của trung đoàn không nén được khóc òa. Chị em ai cũng mắc bệnh phụ nữ, ghẻ lở khắp mông, lưng, chân, tay. Nhựa pin thối cũng không chữa lành được ngứa rách thịt ra. Nhìn các chị em vật vờ đi tìm thuốc lá rễ giã nát trộn muối, đắp chữa cho nhau Hòe cắn hằn môi, lòng như bị cật tre cứa. Cái Yên dạo này hay thẫn thờ, có lúc nói rúc vào lưng chị thủ thỉ:
-         Em thích có con quá, con gái í.
-         Xàm xàm mày, xuất ngũ về quê tha hồ mà đẻ.
Nhưng mà nó không đợi được ngày về, Yên chết vào đúng rằm khi trung đội đang chuẩn bị làm đám cưới cho Thúy và anh Phong bên đội máy ủi, nó bị viêm nhiễm đường ruột, rộc rời sau một tuần đi chảy không cầm nổi nó ra đi lặng lẽ, co quắp trong góc lán khi cả đội đi làm. Hòe và Hoa khiêng nó lên đồi một sáng mưa như trút, chị giật phăng miếng tôn che bếp, đục như điên loạn tên: Võ Ngọc Yên, quê Thái Bình, hy sinh 1975. Chị đóng quần quật cái bảng tôn xuống nền đất, vừa quai búa vừa khóc. Chị em bỏ ăn mấy bữa, cứ ngồi vào mâm là khóc tu tu vì nhớ những đứa em đã hy sinh. Chị bảo:
- Những đứa còn trinh chết thiêng lắm.

3. Đám cưới Thúy và Phong được một tuần thì anh Phong được điều ra Pleiku tiếp quản thị xã mới giải phóng. Thúy nhớ anh, mấy lần xin đi thăm nhưng đại đội trưởng không chấp nhận, Thúy là vợ hai của anh, vợ trước ở quê theo gã bán thịt lợn chợ huyện khi anh vừa nhập ngũ được hơn năm. Cả xóm chưởi vào mặt thị, mẹ anh làm lễ bỏ mặt đứa con dâu hủ hóa. Khi anh nhận được tin thì thị đã chửa đẻ cho người ta một đứa con trai và bỏ làng đi biệt xứ. Thúy ưng anh từ hồi hai người đi tải gạo bị lạc đường, anh vướng bom bướm rách toác một cánh tay, chị vừa dìu anh vừa gùi gạo, về đến đơn vị thì ngất lịm vì kiệt sức. Thúy có mang hai tháng, anh Phong bị vướng mìn tử thương. Cánh con gái ngồi ôm Thúy khóc rưng rức. Nó tọp đi xơ xác như cây tre khô. Hôm đưa anh lên đồi lúc quay về Thúy hoa mắt ngã lăn xuống rệ cỏ máu chảy ướt đùi. Nó ôm bụng hú hét như người điên dại. Đơn vị cho Thúy xuất ngũ về làng. Nhưng sau này chị tìm về quê hỏi thì không ai thấy, lại nghe tin nó vẫn ở Tây Nguyên làm ăn rồi lấy một người Jrai nhưng không có con cái.
Toàn đơn vị đang dồn sức trồng một đồi cao su phía tây biên giới Campuchia, mọi người đi từ ban mai đến tối mít, anh Miên sau giờ giao ban đặt vào tay chị một nhúm B1. Cái Yên hồi sống mê đại đội trưởng, cái Hoa cũng vậy. Có lần, Hoa rình anh tắm dưới suối, ngồi im nín thở ngắm trộm người đàn ông đang tỉ mẩn kì cọ từng bộ phận trên cơ thể. Cô gái 22 tuổi chưa lần đụng chạm vào người khác giới toàn thân gai nhức. Không kìm nén được, Hoa nhìn trước nhìn sau một lượt, vạch đám cây chui ra lao xuống ập vào người anh ôm ghì lấy, Miên khựng đứng như tượng khi bàn tay con gái cuống cuồng phần bên dưới. Anh đờ đẫn mền rũ trong vòng ôm điên cuồng của Hoa. Hoa ghì riết anh hôn khắp, khuôn mặt cô phủ xuống ngực anh khao khát chờ đợi, Miên không thể cưỡng lại, anh bế bổng Hoa lên bờ, lóng ngóng vuốt những giọt nước đang từ tóc anh nhỏ xuống mặt cô, Hoa vít cổ anh hôn say sưa. Hai đùi quắp chặt anh giục giã. Hoa cào cấu, vật vã trong ham muốn đòi hỏi, cố đánh thức người bản năng đàn ông dường như ngủ quên trong cái thân thể gầy gò xanh xao kia nhưng anh không thể. Anh gục xuống rũ rượi, hổn hển trên ngực Hoa, ánh mắt ngây dại nhìn hút vào những ống tre bị nước đẩy trôi lập lờ. Trăng bàng bạc như ánh thép sáng lướt trên hai khuôn mặt tái dại, vỡ lạnh. Hoa và anh không hay có một người đã thấy cả và cắn chặt môi để khỏi bật khóc. Người đó là chị, chị lủi thủi cắp nón quần áo quay về lán, chị nhớ lại những nắm rau răm thường xuất hiện trên mâm cơm của anh, vạt rau răm cằn cỗi phía sau lán chỉ huy. Chị lặng lau những giọt nước mặn chát đang thi nhau rơi xuống cằm, chị chả giận anh, giận Hoa, chỉ thấy tui tủi. Nỗi buồn cứ như sương lắng dần khi mỗi ngày chị lại gặp anh, cảm nhận được ánh mắt anh thiết tha, chị vẫn đang chờ, chờ một ngày chị và anh nắm tay nhau đi dọc triền sông quê nhà, dòng sông lóng lánh trăng và ngân nga câu hò khuya của người lái đò đợi khách.

          4. Anh hẹn gặp chị trên đồi cao su mới trồng. Sau cơn mưa đêm trời bớt nặng và những hàng cao su thẳng tắp khẳng khiu đang cố vươn dậy đón những tia nắng yếu ớt xuyên qua đám mây màu xám. Anh lúi húi dựng lại những cây bị nghiêng, chị lặng lẽ ngắm anh từ phía sau và hù một cái khiến anh giật thót:
-         Hòe đến mà im thế?
-         Anh Miên thấy đồi của đội tôi thế nào?
-         Các cô giỏi lắm nhưng chút nữa Hòe cho chị em sửa lại những cây bị lún đất, gió xô nhé.
Anh nhìn chị trìu mến, chị vân vê tà áo bạc sờn cúi mặt ngượng ngùng. Anh cầm tay chị đặt nhanh chiếc lược và hộp dầu cao sao vàng rồi quay sang dựng cây. Chị rẽ sang luống khác cắm cúi làm việc, thỉnh thoảng liếc trộm anh rồi tủm tỉm cười. Chị cảm giác má mình như hơ lửa. Đêm qua, đọc đi đọc lại lá thư tay anh gửi, chị chẳng ngủ được. Hòa bình rồi. Anh bảo hòa bình, anh sẽ xin đơn vị đưa chị về quê ra mắt bố mẹ, dòng họ Đinh sẽ mổ bò làm đám cưới, đám cưới người Mường quê anh ăn ba ngày ba đêm, có xôi bảy màu, cỗ lá thịnh soạn, rượu uống bằng bát sành say 3 ngày chưa tỉnh. Chị đọc đi đọc lại lá thư, gấp vào mở ra, ấp lên ngực, chập chờn ngủ cùng những giấc mơ đám cưới.
5. Bà Hòe mở cửa. Nắng rọi vào ấm áp bàn tay. Bà đốt nén nhang khấn lầm rầm, thoắt đấy đã chục năm ông Miên bỏ bà đi theo tổ tiên, đồng đội. Bà nhủ ông đợi bà ở kiếp sau, kiếp nào bà cũng muốn làm vợ ông, làm bạn bầu với ông. Hôm rồi, bà bảo con gái chở lên Bảo tàng tỉnh tặng mấy món đồ kỉ vật của ông bà, bịn rịn mãi bà mới đưa cái lược và cái cặp đeo của ông cho cô thuyết minh viên mắt bồ câu. Trong tim bà ông là anh hùng, hơn cả một anh hùng.  Đứa cháu ngoại múc nước vào chậu bê đặt trước thềm nhanh nhẩu:
-         Bà ngoại rửa mặt đi ạ.
-         Ừ cái Son được nghỉ sớm nay hử?
Sáng nay bà đi dự gặp mặt cựu chiến binh trung đoàn 72 của bà. Bà đã sắp xếp xong đồ đạc, chờ xe đến đón. Cái Son bưng chén xôi lạc mời, bà nhúm một vắt nhỏ nhai chậm chậm. Năm năm một lần, đồng đội cũ lại tìm gặp nhau. Người đến kẻ không. Nhiều người không bao giờ về được. Thấy nhau là nước mắt riềm mi. Thúy, Mỹ, Hội, Yên, Phong đã được đưa vào nghĩa trang liệt sỹ huyện. Nhiều đồng chí, đồng đội của bà vẫn nằm trên những quả đồi phủ xanh cao su kia. Bà đã bao lần quay trở lại và bao lần ngỡ ngàng trước sự đổi thay của vùng biên giới. Những con đường trước kia không còn chút dấu tích. Bà thở dài châm nắm nhang, quỳ phục dưới chân đồi A Gianh bái vọng bốn phương. Gió xào xào trên những tán lá ngỡ linh hồn đồng đội về chứng giám phù thùy. Bà muốn nói một câu gì đó mà nghèn nghẹn, nước mắt cứ thế tuôn tràn. Nước mắt đã mặn hết một thời tuổi trẻ của bà trên những khu đồi kia và mặn đến tận bây giờ.
Bà giao hết nhà cửa cho vợ chồng Lộc, đứa con gái bà nhặt được ở chợ Lớn năm ấy. Cái bàn thờ giữa nhà xếp ba bậc ảnh. Trên cao nhất là bức ảnh cụ Hồ đã ố, bậc nhì là cha mẹ, bậc ba ông Miên và một hàng ảnh những đồng đội cũ. Cái Lộc làm ở phòng văn hoá thông tin, chồng nó làm huyện đội. Hồi sinh cái Son bà suýt mất nó. Lộc bị tim, cái thai lớn, vật vã cả ngày trời đứa trẻ vẫn không ra. Nó mất sức, máu ra nhiều và không đủ hơi rặn tiếp. Nó lả dần trên bàn sinh. Máu vẫn ộc ra từng đợt qua mỗi cơn co thắt. Bác sỹ hỏi bà:
- Chỉ cứu được một, bà quyết định nhanh cho. Nó yếu lắm rồi đấy!
Bà loạng choạng vịn thành lan can, mồ hôi vã ra đẫm trán.
- Trăm lạy bác sỹ, cứu lấy mẹ con nó! Nó có làm sao tôi chết mất.
Bà đứng dán mình vào tường, cố nhìn qua khe hở của ô cửa sổ mốc meo. Tiếng dụng cụ mổ va vào nhau, tiếng thì thầm… Lộc nằm bất động trên chiếc bàn nhôm trắng toát, tóc xổ xoã xượi. Thời gian đặc quánh trong chờ đợi. Bà quỳ phục, gập người khấn thì thầm: ông Miên ơi, Hội ơi, Mỹ ơi, Thùy ơi, Yên ơi… ông và các em sống khôn thác thiêng dìu đỡ cho con chị mẹ tròn con vuông, các em ơi, ông ơi … Bà nhắm nghiền mắt ôm ngực cố nén những cơn đau buốt nối nhau từ bụng cuộn lên. Bà lảo đảo. Mùi hoa sữa nồng gắt. Những bức tường vàng bụi bặm. Loáng thoáng tiếng khóc trẻ sơ sinh. Những cơn đau tắt lịm. Bà bíu tường đứng dậy bò lần về phía cất lên âm thanh của mầm sống, chân đứng dậy nhẹ bay. Bà đi như lướt. Bà đỡ lấy đứa cháu đỏ hỏn ôm ấp vào khung ngực gầy gò miệng ru ầu ầu, lời ru nghe hùn hụt. Bà cúi nhìn con gái chan chứa thương yêu. Lộc giơ bàn tay lạnh ngắt gạt những giọt nóng hổi đang chậm chậm rơi trên khuôn mặt xương xương của mẹ.
6. Chuyến xe chở đầy quần áo, thuốc men và lương khô. Mỗi năm một lần bà tìm đến ngôi làng dưới chân đồi A Gianh. Những đứa trẻ và người già cần bà. Những người phụ nữ ngồi dựa vào nhau lặng lẽ nhìn cảnh vật lướt qua kính xe lem nhem bụi đỏ. Chiều biên giới khô khốc. Những khuôn mặt nhìn nghiêng trầm tư trong suốt. Cao su mùa lá rụng. Hoàng hôn đỏ sậm phủ trên những tầng cành trơ trụi. Những hàng cây mùa tích nhựa khẳng khiu vút lên như những mũi tên phóng vào bầu trời cao nguyên mùa khô xanh lồng lộng.

                                                                                                              

                                                                                                                          28/2/2017

     H.T.H